Đọc sách không nhất thiết phải đọc thật nhanh

Suy nghĩ này của tôi đến từ một thực tế là nhiều người, cả người đọc sách lẫn người không đọc sách đều đồng nhất việc đọc giỏi với việc đọc được nhanh. Và theo đó nhiều người muốn nâng cao kỹ năng đọc sách của mình đã đặt một mục tiêu là “đọc được nhanh hơn” làm cái đích để theo đuổi.

Đọc sách, trong bối cảnh đọc để nâng tầm tri thức, thì nhanh hơn là tốt hơn. Nhanh hơn thì sẽ đọc được nhiều hơn, đỡ mất thời gian hơn, theo đó hiệu quả là cao hơn.

Nhưng điều đó không có nghĩa rằng “nhanh” là mục đích cuối cùng của việc đọc, là bài tập duy nhất của tập đọc, là dấu hiệu duy nhất để đánh giá kỹ năng đọc.

Mô hình đọc 3 lớp

Đọc để thu thập thông tin là một thao tác rất phức tạp. Với mắt kết hợp với khu vực xử lý thị giác và tiền xử lý văn bản làm đầu vào. Cơ chế ghi nhớ để lưu trữ thông tin tạm thời hay lâu dài. Và ở giữa là các kỹ năng đọc mà bạn đã học được đóng vai trò máy xử lý đọc, hay nói ngắn gọn là tư duy khi đọc.

Tại mỗi bước đều có thể có các kỹ năng/kỹ thuật hiệu quả khác nhau. Bạn sẽ không khó khăn tìm thấy các sách báo nói về kỹ thuật “nhìn nhanh” văn bản, đó là kỹ thuật tại lớp tiền xử lý. Hay các kỹ thuật ghi nhớ, đứng tại lớp lưu tồn.

Nếu nhìn đến mục đích cuối cùng của việc đọc là nâng tầm tri thức thì nâng cấp kỹ thuật ở bước nào thì cũng sẽ có hiệu quả về mặt thời gian. Chẳng hạn nếu mắt đọc nhanh nhưng không có một phương pháp hiệu quả để tư duy tập trung vào những thông tin có ích thì thông tin sẽ không được trao ý nghĩa, và như thế việc tìm hiểu thông tin trong cuốn sách sẽ bị sai lệch, tốn thời gian, hoặc thậm chí không hoàn thành được.

Tập đọc có chủ ý

Một khi đã coi hoạt động đọc là một kỹ năng, thì có thể tập luyện được. Bởi đọc là một hoạt động tư duy, nên luyện tập ở đây là luyện tập tư duy.

Điều này có thể sẽ khá trừu tượng với nhiều người. Khi luyện tập võ thuật, âm nhac hay thể thao, người ta có thể quan sát được động tác của cơ thể, hay vị trí, tốc độ quỹ đạo… của dụng cụ, nhưng tư duy rất khó quan sát, trừ khi được tập luyện đúng cách (chẳng hạn yoga, thiền…).

Nếu như việc cố gắng múa võ thật nhanh bất chấp tất cả việc sai tư thế thì sẽ mất đi tất cả hiệu quả của động tác. Việc cố đọc thật nhanh mà không có một nền tảng tư duy khi đọc thật hiệu quả thì sẽ không đạt được hiệu quả của việc đọc.

Bởi vậy, không những tập đọc nhanh, còn cần phải tập đọc đúng nữa. Phải tìm hiểu một phương pháp tư duy khi đọc nào đấy hiệu quả hơn phương pháp hiện tại, và tập luyện có chủ ý những thao tác tư duy mà phương pháp đó mô tả. Mục tiêu không phải là càng chậm càng tốt, mà là càng đúng, càng chính xác càng tốt. Một khi đã thuần thục thì khả năng đáp ứng trước tốc độ cao cũng sẽ tăng lên.

Các bài tập về tốc độ cũng sẽ làm mạnh các kỹ năng tư duy, nhưng phải trên một tiên đề là sự chính xác về mặt động tác không bị thay đổi. Nếu tăng cái này rồi giảm cái kia thì không gọi là cải thiện hiệu suất được.

_

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *